خانه / یادداشت ها و مقالات / گفتگو عرصه ای نو در آلترناتیو هیپ هاپ

گفتگو عرصه ای نو در آلترناتیو هیپ هاپ

چند روز پیش همایشی با محوریت گفتگو تحت عنوان هنر و خیابان در تهران برگزار شد که مسئله گفتگو توجهم را جلب و نیاز دانستم به برخی از جنبه های این رویداد در قالب خرده گفتمانی بپردازم.
در ابتدا پیش نیازی از بحث را موضوع قرار میدهیم که اساسا مفهوم هنر آلترناتیو چیست؟ علی سورنا مهمان ویژه همایش جریان الترناتیو را در جایگاهی در روبه روبه روی سرعت و سنت در جامعه میدانست که سرعت همان مفهوم مد و مصرف و سنت را به نمایندگی از مفهوم ارتجاع و عقب ماندگی در جامعه تلقی میکرد.
به نظر من الترناتیو هیپ هاپ مسئله ای در جریان هنر مستقل است زمانی که شکاف عمیقی در جامعه تحت عنوان هنر زیرزمینی و هنر بدنه و روزمینی پدید آمده و بخشی از جامع هنر ایران را نادیده انگاشته و از طرفی برنامه صحیح زیرساختی و اقتصادی نمیتواند حامی هنر زیرزمینی باشد.حال اینکه برنامه ما برای عرضه و تولید هنر نه فقط هیپ هاپ بلکه تمامی خانواده هنر مستقل بدور از باندها و مافیاهای غول آسای سیستمی و تجاری که فضای شهر و فضاهای تبلیغاتی و زرد رسانه ای را قرق کرده اند چه میتواند باشد؟ و آیا این برنامه میتواند پاسخگوی بحث اقتصادی سایر شاخه های مختلف هنر مستقل باشد؟
در ادامه سورنا در بخش گفتگو هنرمند با مخاطب عنوان کرد که مسئله من به عنوان هنرمند ابتدا هنر مستقل و بعد آلترناتیو و برنامه ای اقتصادی و زیرساختی برای تولید و عرضه هنر است.
که اهمیت موضوع را میرساند. باز بشکل کلی تعریفی که میتوانم از جایگاه آلترناتیو هیپ هاپ داشته باشم این است که در آن فردیت به شکلی خاص و مستقل تعریف میشود که در این فردیت خلاقیت در راستای تولید هنر به گسترده ترین شکل ممکن در برگرفته میشود. یعنی هنرمندی که در جایگاه آلترناتیو قرار میگیرد فردی آگاه به جریان و خلاق و پیشرو در پس زدن محدوده ها و سکون هاست.
جایی که در جریان رپ فارسی پایه یا بیسیک جریان محدود به دایره کلمات و فرم و فضاهای محدود میشود این آلترناتیو رپ است که کلمات جدید فضاهای متفاوت و جالب تر از همه اینها شاید بتوان گفت برای اولین بار محتوارا از پس فرمی هنری تر و ادبی تر به داستان خلق اثر میکشاند.


اینها به شکل کلی نشانه ها و اثراتی است که این جریان در دوره ای در جریان رپ به وجود آورده است کما اینکه فرصتی برای گفتگو با فعالان مدنی و جامعه شناسان و هنرمندان فعال این زمینه راهم شاید مدیون همین جریان به اصطلاح آلترناتیویم.
جایی که سلطه ادبیات سیستمی و درباری که ریشه در تاریخی دور و دراز ادبیات دارد و زمانی که نیما اساس شعر و ادبیات را متحول کرده و از طرفی دیگر دوره شاملو ها و فروغها نیست و موجی عظیم و سطحی گرایی و عوامفریبی تحت عنوان مارکتینگ هنر پاپ و مصرفی مدام بازتولید میشود. آیا رپ در شکلی آلترناتیو در جایگاه ضد جریان و سنت و اشکالی از ادبیات ضد سیتمی و آگاه و دغدغه مند را میتواند عرضه میکند؟
مسئله بعدی برداشتی که من به عنوان شخصی حاضر در آن محیط داشتم این بود که بیش از نیمی از سوالات و مسائلی که مخاطبان هیپ هاپ در بخش گفتگو با هنرمند مطرح میکردند مسائلی لوث و هیجانی و اغلب غیر تئوریک و عامیانه بودند که مثلا چرا آلبوم نمیدهی؟ یا تو در جایگاه هنرمند تبدیل به کیش شخصیت و به اصطلاح بت شده ای و…از این دست صحبتها که ابتدا باید بررسی شود که آیا گفتگو روندی شکست خورده در هیپ هاپ تلقی میشود؟!
بگذارید مسئله را اینطور ببینیم که این گفتگو با مخاطبان هیپ هاپ مارا با مسئله اقتضای سنی آنها روبه میکند که مخاطبان هیپ هاپ اغلب بین رنج سنی پانزده تا بیست سال هستند پس هیجانی بودن بخشی از گفتگو امری نسبتا طبیعی است کما اینکه این جریان از هیپ هاپ موجی عظیم از جمعیت جوانان به اصطلاح هیپ هاپی را هدف قرار داده است که مدام از سوی جامعه شناسان و روشنفکرهای نخبه گرا بدون در نظر گرفتن بدیلی ایجابی انگ سطحی گرا و عوام را میخورند اتفاقا برای گفتگو و تاثیر گذاری صحیح هیپ هاپ خیلی ویژه اینهارا برای طرح و عنوان گفتگو انتخاب کرده در عصری که روشنفکرها بین خود و این جماعت را حصاری کشیده اند و اساسا ارتباطی بین جامعه و محافل آکادمیک وجود ندارد بنظر من نه تنها مسئله گفتگو با شکست روبه رو نشده بلکه این گفتگو ها پلی هستند به سمت استحکام بیشتر ارتباط با فضای زنده و واقعی جامعه. چرا که زمانی که موسیقی و هنر فاخر و حتی علم و سواد فاخر محدود به فضاهای خاص آکادمیک و دانشگاهی میشوند و متعلق به طبقات فرادستی. این آلترناتیو هیپ هاپ است که در جایگاهی درست موجی از واقعیت جامعه را هدف قرار میدهد و اورا به گفتگو و آگاهی فرامیخواند.
اکنون دیگر وقت تقسیم کردن جامعه و چند قطبی کردن و ما خوبیم و آنها بد نیست.مسئله ارتباط ما در جایگاه هنرمند و مخاطب با جامعه امری حیاتی و از طرفی شاید نقطه امید در مقابل با غول سیری ناپذیر هنر تجاری و کالایی باشد.

نویسنده:‌ امیررضا اسدی

درباره ی admin

همچنین ببینید

هنر شهری و مسئولیت مدنی

  غایت و فقدان این نظیر عنوان ها از مفاد مسئولیت پذیری محروم بوده و …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *